Nhân một mẩu tin
10.04.2010

Sáng Chúa nhật Phục Sinh 4.4.2010, theo dõi bản Tin tức tiếng Pháp trên đài TV5-Monde (Châu Á), tôi nghe một mẩu tin khiến tôi rất ngỡ ngàng: người ta quả quyết người giảng lễ tại đền thờ Thánh Phêrô hôm Thứ Sáu Tuần Thánh 2.4 đã gây phẫn nộ khi so sánh các chỉ trích nhắm đến Đức Giáo Hoàng và Giáo Hội Công giáo liên quan tới các vụ linh mục lạm dụng tình dục trẻ em với những lời chỉ trích chống Do-thái trước kia.

Bản tin còn cho thấy hình ảnh Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI chủ sự nghi lễ hôm ấy đang ngồi chăm chú nghe, với lời bình luận: “Ngài không có phản ứng nào cả”.

Tôi rất ngạc nhiên về mẩu tin này bởi vì trước đó tôi đã đọc bài tường thuật của hãng tin Zenit nói rõ ràng: người giảng lễ, cha Ranieri Cantalamessa nổi tiếng, chỉ trích dẫn lá thư của một người bạn Do-thái của ngài, chứ không tự mình khẳng định (so sánh) như bản tin đài Pháp khẳng định. Tôi được biết chính đài BBC đã tung ra tin đó rất sớm trong ngày 3.4.2010, và dường như cũng “nhẹm” đi chi tiết lá thư này. Theo tôi, đây là một bằng chứng nữa về sự thiếu trung thực, thiên lệch, một chiều của nhiều phương tiện truyền thông xã hội Tây phương mà ta thường gặp trong các bản tin và bình luận của họ liên quan tới Giáo Hội Công giáo, đặc biệt đối với Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI mà họ tỏ ra không có chút thiện cảm nào. (Hầu như điều gì ngài nói hay làm cũng đều bị xoi mói). Điều này không phải là một phát hiện gì mới mẻ.

Xin được ghi lại một đoạn trong lá thư mà cha giảng lễ đã trích trong bài giảng:

“Tôi theo dõi vá»›i lòng ghê tởm những tấn công dữ dá»™i và “đồng tâm” [= concentrique, nghÄ©a là hÆ°á»›ng về cùng má»™t Ä‘iểm trung tâm] chống lại Giáo Há»™i, Đức Thánh Cha và toàn thể các tín hữu khắp thế giá»›i. Việc sá»­ dụng những cách nói rập khuôn có sẵn, việc chuyển trách nhiệm và lá»—i lầm cá nhân qua tập thể làm cho tôi nhá»› lại những khía cạnh đáng xấu hổ nhất của chủ nghÄ©a bài Do-thái. Vì thế  tôi mong muốn bày tỏ vá»›i cá nhân cha, vá»›i Đức Giáo Hoàng và toàn thể Giáo Há»™i tình liên Ä‘á»›i của tôi trong tÆ° cách là má»™t người Do-thái của đối thoại cÅ©ng nhÆ° của tất cả những ai trong thế giá»›i Do-thái (và họ là đông đảo) chia sẻ những tâm tình huynh đệ này. Lá»… Vượt Qua của chúng tôi và lá»… Phục sinh của cha có những yếu tố khác nhau không thể chối cãi nhÆ°ng cả hai đều sống trong niềm hy vọng cứu thế, và chắc chắn niềm hy vọng này sẽ liên kết chúng ta trong tình yêu của Người Cha chung [là Thiên Chúa].” [Ghi chú: năm nay có sá»± trùng hợp đặc biệt là lá»… Vượt Qua của Do-thái giáo và lá»… Phục Sinh -cÅ©ng có khi được gọi là lá»… Vượt Qua- của Kitô giáo được cá»­ hành trong cùng má»™t tuần lá»…]

Tôi nghĩ có thể người giảng lễ vì đã quá chú ý tới thiện ý của người bạn Do-thái muốn bày tỏ tình liên đới với Đức Thánh Cha và người Công giáo nên đã không cân nhắc đủ về phản ứng tiêu cực mà đoạn thư trích dẫn có thể tạo ra nơi dư luận. Ở đây tôi không muốn bênh vực ngài mà chỉ muốn nhấn mạnh rằng các bản tin được loan đi sau đó là thiếu trung thực nếu không phải là có ác ý khi không nói gì tới lá thư này.

Tôi nhắc tới câu chuyện thời sự này, tự nó không lấy gì làm quan trọng lắm, để có dịp nhìn rộng ra tình hình nghiêm trọng mà Giáo Hội đang trải qua và để đề cập tới hiện tượng “bài Kitô giáo” có hệ thống trong các phương tiện truyền thông xã hội phương Tây hiện nay.

TrÆ°á»›c hết, Giáo Há»™i Công giáo Ä‘ang trải qua má»™t thời Ä‘iểm hết sức khó khăn vá»›i những vụ bê bối tình dục trong hàng giáo sÄ©  đối vá»›i trẻ em bị phanh phui. TrÆ°á»›c đây, vào khoảng 2001-2002 người ta đã bắt đầu nói nhiều tá»›i loại lạm dụng tình dục này, nhÆ°ng chủ yếu là ở Hoa Kỳ, nÆ¡i mà nhiều vụ án đã khiến cho không ít giáo phận rÆ¡i vào tình cảnh hầu nhÆ° “sạt nghiệp” vì các khoản tiền bồi thường rất cao phải trả cho các nạn nhân. Nay đến lượt châu Âu Ä‘ang là trung tâm của thời sá»± vá»›i các nÆ°á»›c Thụy SÄ©, Áo, Đức và đặc biệt là Ai-len (Ái NhÄ© Lan).  Ngày 20.3 vừa qua, Đức Thánh Cha đã gởi má»™t lá thÆ° rất quan trọng cho Giáo Há»™i tại Ai-len trong đó ngài dùng những từ rất mạnh mẽ nhÆ°: “gÆ°Æ¡ng mù gÆ°Æ¡ng xấu”, “những tá»™i ác”, ”những sai lầm”, “những tá»™i trọng”, “hoàn cảnh Ä‘au Ä‘á»›n”, “ná»—i hổ thẹn”, “sá»± phản bá»™i”… Ngài cÅ©ng không nÆ°Æ¡ng lời trách má»™t số giám mục Ai-len hiện nay và trÆ°á»›c kia đã thiếu sót, có khi thiếu sót nặng nề trong việc áp dụng những quy định của giáo luật liên quan tá»›i tá»™i lạm dụng tình dục trẻ em. Ngài đã đề ra má»™t vài biện pháp mạnh cho trường hợp Giáo Há»™i tại nÆ°á»›c này, và đó cÅ©ng là má»™t cách nhắc nhở cho Giáo Há»™i các nÆ¡i khác.

Không ai chối cãi tính chất nặng nề của những vụ bê bối nói trên. NhÆ°ng Ä‘iều không thể chấp nhận được là má»™t số phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông ở phÆ°Æ¡ng Tây Ä‘ang ra sức mô tả Giáo Há»™i Công giáo nhÆ° là “tâm Ä‘iểm của nạn lạm dụng tình dục trẻ em” và  “đồng loã vá»›i những tên lạm dụng tình dục và những kẻ bảo vệ chúng” (George Weigel, nhà nghiên cứu Hoa-kỳ). Họ làm nhÆ° thế khi hầu nhÆ° chỉ tập trung tố giác những bê bối của hàng giáo sÄ© Công giáo nhÆ°ng ít khi nói về tá»™i phạm này xảy ra thường xuyên ở những môi trường xã há»™i khác nhÆ° môi trường giáo dục và gia đình. Má»™t số nghiên cứu cho thấy rằng so vá»›i các thành phần xã há»™i khác, thì số giáo sÄ© phạm tá»™i chiếm má»™t tỉ lệ rất thấp. Các nghiên cứu còn cho thấy rằng ở Hoa Kỳ (và có phần chắc ở những nÆ°á»›c khác nữa) hiện tượng bê bối của linh mục đã xảy ra tập trung vào khoảng từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 80 thế ká»· trÆ°á»›c, rồi hầu nhÆ° biến mất sau đó. Mà chúng ta biết rằng đó là thời gian khủng hoảng hậu Công đồng Vaticanô II, -khủng hoảng về đức tin, về căn tính của linh mục và tu sÄ©, về ká»· luật đời sống của hàng giáo sÄ© (bị buông lỏng), và chính vào giai Ä‘oạn đó, số linh mục và tu sÄ© hồi tục đã xảy ra ồ ạt…

Người Công giáo có lý mà nghĩ rằng ở Tây phương hiện nay các ngành thông tin đại chúng với hai mũi nhọn là đài BBC (Anh) và báo Time (Hoa Kỳ) đang đồng tình tung ra một chiến dịch, một cuộc phản công nhằm gây mất uy tín cho Giáo Hội Công giáo; họ còn muốn trút lên Đức Thánh Cha trách nhiệm về tình trạng bế bối của các linh mục vì cho rằng ngài là người đứng đầu Giáo Hội thế giới.

Trong bài giảng Lễ Dầu Thứ Năm Tuần Thánh vừa qua tại nhà thờ Đức Bà Paris, Đức Hồng y André Vingt-Trois Tổng Giám mục địa phận Paris nói:

“Trong lúc chúng ta bắt đầu cử hành Tam Nhật Thánh thì Giáo Hội ta đang bị buộc tội trước mặt mọi người. Giáo Hội bị bắt phải gánh chịu tội lỗi của thế giới. Coi nhẹ thực chất của những sự kiện mà không một ai chối cãi được sự ghê tởm và gương xấu chúng có thể gây ra, người ta ra sức làm cho Giáo Hội ta -và đặc biệt là các linh mục- phải chịu trách nhiệm luân lý về những hành vi tình dục với trẻ em đã xảy ra nhiều thập niên rồi (…) Nhấn mạnh những sự kiện đã cũ và đã được biết từ lâu như là những tiết lộ mới mẻ, cách làm đó khiến ta phải suy nghĩ về tính lương thiện trí thức của những kẻ đưa tin và đã đủ để vạch trần mục tiêu thật của họ: gieo rắc nghi ngờ về tính chính đáng luân lý của Giáo Hội”. Gần cuối bài giảng vị Hồng Y nói: “Trong nước ta là một nước dân chủ, người Kitô hữu còn là những công dân trọn vẹn, nhưng không chắc họ được đối xử như thế bởi ngành thông tin”.

Không phải hôm nay người ta má»›i thấy thái Ä‘á»™ thù nghịch của giá»›i truyền thông Tây phÆ°Æ¡ng và má»™t bá»™ phận của giá»›i cầm quyền và trí thức khuynh tả đối vá»›i Giáo Há»™i Công giáo nói riêng và Kitô giáo nói chung. Chẳng qua bây giờ là lúc họ chá»›p được má»™t cÆ¡ há»™i bằng vàng để phản công mà thôi. Đối vá»›i họ, tôn giáo -và ở  phÆ°Æ¡ng Tây là Kitô giáo-  trÆ°á»›c sau vẫn là lá»±c lượng kềm hãm sá»± phát triển của khoa học và cản trở tính hiện đại. Thành kiến này Ä‘Æ°a tá»›i má»™t sá»± phân biệt đối xá»­ đối vá»›i các Giáo há»™i và quần chúng có tôn giáo, nhiều hay ít tùy trường hợp. Thật ra không phải Kitô giáo chống lại khoa học và tiến bá»™, nhÆ°ng vá»›i nó, khoa học và tiến bá»™ không phải là tất cả, không thể là mục đích phải đạt cho bằng được vá»›i bất cứ giá nào. Chúng chỉ là phÆ°Æ¡ng tiện. Mục đích luôn luôn phải là con người, và không bao giờ được phép nhân danh bất cứ thứ gì để biến con người thành phÆ°Æ¡ng tiện hay thành nạn nhân. Trên khoa học, tiến bá»™, hiện đại hoá, tăng trưởng kinh tế …còn có những giá trị cao hÆ¡n nhÆ°: sá»± sống, nhân phẩm, tình yêu, liên Ä‘á»›i, công lý và chân lý. Chúng chỉ chân chính khi phục vụ lợi ích đích thá»±c của con người, giúp con người sống hợp vá»›i “nhân tính” hÆ¡n, xứng vá»›i nhân phẩm hÆ¡n. Hiển nhiên là vá»›i má»™t chủ trÆ°Æ¡ng dứt khoát nhÆ° vậy, Kitô giáo nhiều khi phải nói những lời mà  nhiều người không thích. Thật là dá»… hiểu : nếu không có những nguyên tắc đạo đức nhÆ° thế chi phối thì tiện lợi biết bao cho nhà khoa học, nhà quân sá»±, nhà cầm quyền, giá»›i làm kinh tế và nhiều người khác.

Nêu lên những bất công của các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông xã há»™i nhÆ° trên không phải là để chối bỏ hay bào chữa cho những lá»—i lầm của Giáo Há»™i, nhất là tá»™i ác lạm dụng tình dục trẻ em đã xảy ra trong Giáo Há»™i, nhÆ°ng cốt để giúp người công giáo nắm rõ vấn đề  và hiểu rõ tình hình chung của Giáo Há»™i hÆ¡n, má»™t phần đừng để cho mình bị lung lạc bởi những thông tin má»™t chiều hay ác ý, phần khác tăng cường cầu nguyện cho Giáo Há»™i, cho Đức Thánh Cha và mọi vị Mục tá»­ của chúng ta.

(Tuần Bát nhật Phục Sinh  2010)

Lm Nguyễn Hồng Giáo, OFM
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=6004