Tha thứ - con đường tắt dẫn đến bình an và hạnh phúc
17.03.2009

Có một chuyện vui kể rằng “Anh chồng trẻ tuổi lần đầu tiên say rượu, khi tỉnh dậy anh rất hối hận và xin vợ tha thứ. Người vợ nói rằng cô sẽ quên và tha thứ cho anh. Nhưng sau đó một tháng, cứ cách vài ngày cô vợ lại nhắc đến chuyện say rượu hôm nào của chồng. Anh ta không chịu được nữa bèn nói: “Em đã nói là sẽ quên và tha thứ cho anh vậy mà sao em cứ nhắc đi nhắc lại mãi thế?” Người vợ trả lời: “Vâng, em chỉ muốn nhắc cho anh nhớ là em đã quên chuyện đó và em đã tha thứ cho anh!”

Chỉ là vui cười, nhưng câu chuyện đặt cho chúng ta một dấu hỏi: tha thứ đích thực nghĩa là gì, có phải nói tha rồi lâu lâu nhắc lại để dằn mặt? Giáo huấn Chúa Giêsu, Thầy Chí Thánh của chúng ta, luôn nhấn mạnh đến lòng khoan dung tha thứ như nét chính yếu và độc đáo của Tin Mừng mà Người mang đến khi Người muốn “ném lửa vào trong thế gian này”. Nếu mầu nhiệm Nhập Thể và Cứu Chuộc nếu được diễn tả bằng một từ ngữ khác, chắc chắn đó sẽ là mầu nhiệm của ơn tha thứ. Vậy Thiên Chúa đòi hỏi chúng ta phải theo bước của Ngài để thực hiện chương trình của Ngài mà luôn sống trong tình trạng sẵn sàng tha thứ. Ở một khía cạnh khác, tha thứ là con đường dẫn đến bình an và hạnh phúc, như lời Soeur Hồng Quế, một nữ tu Đaminh, khi chị trao đổi về vấn đề mục vụ.

Trong Tin Mừng, lời cảm động nhất có lẽ là một trong bảy Lời sau cùng của Chúa Giêsu trên Thập Giá: “Lạy Cha, xin hãy tha cho chúng vì chúng không biết việc chúng làm”. Đó là Lời đúc kết tất cả mọi Lời rao giảng của Người và cũng là mục tiêu của công cuộc Nhập Thể và Cứu Chuộc. Con Người Giêsu là mục tiêu của những ganh tị, thù ghét và chống đối, và dĩ nhiên chỉ cần dùng một lời, tất cả những kẻ chống lại Người sẽ phải biến thành hư vô như Thánh Vịnh diễn tả: “Người bắn tên, khiến địch thù tán loạn; phóng chớp ra, làm chúng phải tan tành” (Tv. 18,15). Nhưng Đấng Cứu Độ đã chọn cách hành xử rất bất ngờ: tha thứ, và Người truyền cho những kẻ theo Người phải thực hành một giới răn mới: phải tha thứ. “Thầy không bảo con là đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy” (Mt 18,21-22), nghĩa là phải luôn tha thứ. Dường như có một mối liên hệ sâu xa giữa lời răn dạy này và lời truyền của Chúa Giêsu: "Thầy để lại bình an cho các con. Thầy ban cho các con bình an của Thầy" (Ga. 14,27). Lý do là khi tha thứ cho anh em, người ta sẽ cảm được sự bình an sâu thẳm trong đáy lòng mình.

Vậy chúng ta phải tha thứ cho ai và tha thứ nhÆ° thế nào? Có thể nói rằng ai cÅ©ng cần chúng ta tha thứ, bởi vì há»… sống chung là có xung Ä‘á»™t và bất hoà. Nhiều khi chúng ta cÅ©ng phải tha thứ cho má»™t người mà chúng ta chÆ°a hề gặp bao giờ. Có người giận tổng thống Mỹ về chuyện ông ấy nói há»›, má»™t chuyện chẳng liên quan gì đến mình! NhÆ°ng Ä‘iều quan trọng nhất là hãy tập tha thứ cho người thân yêu của mình, người bạn thân thiết, người trong gia đình, người yêu… Lý do là khi người ta càng yêu thÆ°Æ¡ng nhau thì những lá»—i dù nhỏ vẫn mang tính xúc phạm lá»›n lao. Chúng ta tạm xếp những người cần được tha thứ thành ba nhóm: những người xúc phạm hay làm hại chúng ta bằng lời nói hay hành vi, những người đùa giỡn không giá»›i hạn làm chúng ta tức giận hay khó xá»­, và những người không làm theo ý  chúng ta muốn. Trong đó, những người xúc phạm đến chúng ta bằng lời nói hay hành vi là “đáng tá»™i” nhất. Thế nhÆ°ng, chính những con người ấy lại được Chúa Giêsu tha thứ trÆ°á»›c hết, bởi vì Người đến “để tìm và cứu vá»›t những gì hÆ° mất”.

Tha thứ để được cái gì? Câu trả lời thật đơn giản: để được chính con người mà ta tha thứ ấy. Chúng ta không chỉ nhận lại họ trong tình nghĩa cũ, mà còn là nhận lại họ thẳm sâu hơn trong thân mình mầu nhiệm Đức Kytô, vì ở đâu có tình yêu và tha thứ thì ở đấy có Đức Chúa ngự giữa. Và chính vì thế mà tha thứ là nguồn bình an, niềm vui và hạnh phúc. Xét ở bình diện con người, tha thứ đem lại cho con người niềm vui thư giãn. Khi nghiên cứu về sự căng thẳng và các vần đề tim mạch, các nhà nghiên cứu tại Đại học Hope, Michigan, Hoa Kỳ, đã cho thấy con người bị căng thẳng về tim mạch đáng kể khi họ tìm cách trả thù. Nhưng khi nghĩ đến tha thứ, họ lại giảm hẳn sự căng thẳng. Một nghiên cứu khác tại Đại học Stanford cũng cho thấy kết quả tương tự. Có lẽ ai trong chúng ta cũng hiểu được những phân tích ấy, bởi vì chúng ta đã từng là những “chuyên gia nổi giận và tìm cách trả đũa”. Khi ấy chúng ta bực bội, nóng nảy và rối trí. Nói cách khác, khi nổi giận, chúng ta bước vào con đường đi xa sự bình an và thanh thản, đi xa niềm vui và hạnh phúc. Và kinh nghiệm cũng dạy chúng ta rằng khi bắt tay làm hoà hay khi nói lời tha thứ, lòng ta vui hẳn, như có một làn gió mát thổi vào. Thánh Thần Thiên Chúa chính là làn gió mát ấy, bởi Ngài là Tình Yêu và Ngài không cư ngụ ở nơi oán thù. Một gia đình mà sự tha thứ luôn đồng hành với cách ứng xử với nhau, thì gia đình ấy chắc chắn hạnh phúc.

Nhưng tha thứ là gì? Tha thứ là quên đi lỗi lầm của anh em và chấp nhận chính con người của họ. Muốn tha thứ, trước hết phải đặt mình vào hoàn cảnh người ấy, xem nếu ta ở vào giờ khắc ấy, chỗ ấy và với tâm trạng ấy, liệu ta có hành xử tốt hơn người ấy chăng. Sự đồng cảm và thấu hiểu là bước đầu của sự tha thứ. Có một người mắng chửi ta như tát nuớc… cống vào mặt. Rửa mặt xong, ta còn thấy như đang đi trong lòng ống cống. Nhưng nếu ta bị đối xử như người ấy và bị kích động như người ấy thì sao? Biết đâu nhờ mắng mỏ như thế, người ấy bớt giận và tránh được những hành vi tồi tệ hơn. Vậy hãy mỉm cười tha thứ và… cám ơn người ấy! Tha thứ còn là chấp nhận người anh em ấy của mình với tất cả những thiếu sót và yếu đuối của kiếp người. Chúng ta cũng lỗi lầm, chúng ta cũng thiếu sót, thì không có lẽ gì chúng ta bắt anh em mình phải thành toàn tuyệt đối, dù đó là lý tưởng mà Chúa Giêsu mời gọi chúng ta hướng tới: “Các con hãy nên trọn lành như Cha các con trên Trời là Đấng trọn lành”. Tha thứ là dịp nhắc cho chính mình và cho anh em mình sửa đổi lối sống cho phù hợp với Tin Mừng.

Có má»™t Ä‘iều cÅ©ng rất thiết yếu trong tiến trình tha thứ lá»—i lầm. Chúa Giêsu luôn nhắc nhở những con người mà Người chữa bệnh tật và tha thứ: “Con hãy về và đừng phạm tá»™i nữa”. Yếu tố quan trọng để nhận được lời  thứ tha là lời hứa “không tái phạm”. Không thể cứ xúc phạm đến người ta liên tục, không chút hối lá»—i. Con người dá»… sa ngã tái phạm, nhÆ°ng ít ra cÅ©ng phải biết hối lá»—i, được diá»…n đạt bằng lời xin lá»—i chân tình. Không thể bám vào má»™t lối sống sai lạc và bắt anh chị em mình tha thứ. Má»™t cô gái bỏ cha mẹ anh em để chạy theo má»™t kẻ vô lại làm gia đình tan nát làm sao đòi được tha thứ nếu cô ta nhất định không quay về. Má»™t người sống theo lối “mục đích biện minh cho phÆ°Æ¡ng tiện”, chà đạp anh em mình để mình tiến lên, lại yêu cầu được tha thứ mà chính kẻ ấy không thay đổi, làm xã há»™i bị hại lây thì quả là phi lý. Những kẻ liên tục làm cho anh em mình gặp gian khổ, cản trở họ tìm đến vá»›i Đấng Yêu ThÆ°Æ¡ng, đánh cho họ tan nát, ngồi rung đùi mà đòi tha thứ Æ°? Tất cả những con người ấy vẫn cần và có thể được tha thứ, vá»›i má»™t Ä‘iều kiện: “Hãy về và đừng phạm tá»™i nữa”.

Mùa Chay thánh là mùa quay về. Chúng ta quay về với Thiên Chúa để đón nhận Ngài từng giậy phút đời mình. Chúng ta quay về với anh chị em để sẵn sàng thứ tha. Chúng ta quay về để không ở lì trong sự ác và quyền lực tối tăm. Và như vậy, quay về chính là tìm gặp bình an và hạnh phúc thật sự trong đời mình.

Lạy Mẹ là Đấng lắng nghe trọn vẹn bảy Lời sau cùng của Con Mẹ trong nước mắt đau thương, xin Mẹ dạy chúng con biết bắt chước Người mà tha thứ cho nhau để được xứng đáng nghe Lời Người nói “Đây là Mẹ của con”.

Gioan Lê Quang Vinh
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=4171