Ngày Chúa trở lại
08.11.2008

Chúa nhật 32 Thường niên A (Mt 25, 1-13) : "Kia chàng rể đến, hãy ra đón người".


Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này: "Nước trời giống như mười trinh nữ cầm đèn đi đón chàng rể. Trong số đó có năm cô khờ dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khờ dại mang đèn mà không đem dầu theo; còn những cô khôn ngoan đã mang đèn lại đem dầu đầy bình. Vì chàng rể đến chậm, nên các cô đều thiếp đi và ngủ cả.


"Nửa đêm có tiếng hô to: Kìa chàng rể đến, hãy ra đón người. Bấy giờ các trinh nữ đều chỗi dậy, sửa soạn đèn của mình. Những cô khờ dại nói với các cô khôn ngoan rằng: "Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn của chúng em đã tắt cả". Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: "E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra (nhà) hàng mà mua thì hơn". Song khi họ đang đi mua, thì chàng rể đến. Những trinh nữ đã sẵn sàng thì theo chàng rể cùng vào tiệc cưới, và cửa đóng lại. Sau cùng các trinh nữ kia cũng đến và nói: "Thưa Ngài, xin mở cửa cho chúng tôi". Nhưng Người đáp lại: "Ta bảo thật các ngươi, ta không biết các ngươi".


"Vậy hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết ngày nào, giờ nào".


NGÀY CHÚA TRỞ LẠI

Hơn 1900 năm trước, chính xác là năm 79, núi lửa Vesuve ở Ý đã phun lên. Khi nó ngưng phun lửa, thành phố Pompéi dưới chân nó đã bị chôn vùi dưới gần 6 mét phún thạch. Thành phố nằm yên như thế mãi đến thế kỷ 18, khi các nhà khảo cổ khai quật nó lên. Ai ai cũng ngạc nhiên về những đều khám phá đuợc. Bánh mì thành than nhưng vẫn nguyên dạng, trái cây vẫn tiếp tục bốc mùi, những trái ô liu vẫn còn nổi trong chảo. Tuy nhiên, có những khám phá khiến người ta còn sửng sốt hơn. Phún thạch đã làm đông cứng mọi người ngay trong tư thế họ đang có khi cơn đại họa đổ xuống. Các thân thể dĩ nhiên đều bị hư hoại, nhưng chúng đã để lại những lỗ trống trong lớp tro cứng và dày. Dùng cách đổ thạch cao lỏng vào các lỗ trống đó, các nhà khảo cổ học đã khôi phục lại được hình các nạn nhân. Một số tượng này đã gây xúc động. Chẳng hạn có một thiếu phụ đang quấn chặt đứa con trong đôi tay mình, hoặc một lính canh Rôma đang đứng thẳng người tại trạm gác, trên mình trang bị vũ khí đầy đủ. Nạn nhân thứ ba là một người đàn ông tay cầm gươm trong tư thế chiến đấu, chân đang đặt trên một đống vàng bạc. Rải rác quanh anh là năm xác khác, có lẽ là những kẻ dự định cướp của đã bị anh hạ thủ. Câu chuyện những bức tượng thạch cao này minh hoạ sống động cho hai chủ đề trong trình thuật Tin Mừng hôm nay.

1. Sống trong sự chờ đợi Chúa

Ngay từ đầu trình thuật, Đức Giêsu không ngần ngại cho chúng ta một hình ảnh xinh đẹp, trẻ trung, vui tươi: mười nàng trinh nữ. Nét duyên dáng của các cô gái này còn nổi bật lên nhờ cử chỉ của họ: cầm một ngọn đèn bước đi trong đêm. Họ được "mời" dự một cuộc "gặp gỡ". Một ai đó kết hôn: chú rể chờ đợi họ, Cựu Ước vẫn thường trình bày Thiên Chúa như phu quân của Israel. Khi Matthêu viết trình thuật này, hình ảnh đám cưới đã rõ ràng được sống thực: đích thân Đức Giêsu là hôn phu nhiệm mầu... và chính Giáo Hội, chính mỗi người chúng ta là hôn thê (Xem 1Cr 11,2). Đính hôn. Thành hôn. Tình yêu. Toàn là những hình ảnh xinh đẹp, sống động, hạnh phúc. Dụ ngôn hôm nay thành thử đưa ta đi sâu vào lòng Đức Giêsu: Người tự coi mình như một hôn phu đang yêu nhân loại. Hình ảnh biểu tượng này, vốn tràn ngập Kinh Thánh Cựu Ước, nổi lên nhiều chỗ trong các Tin Mừng: Mc 2,19; Lc 5,34; Mt 9,15; Ga 3,29. Đối với chúng ta, cuộc sống kitô hữu phải chăng như thế? Phải chăng là việc một hôm hôn thê đi đón hôn phu của mình? Phải chăng là khát vọng cháy bỏng về một cuộc gặp gỡ tình yêu?

"Trong mười cô đó, thì có năm cô dại và năm cô khôn...". Như mọi khi, Đức Giêsu không cất lời để chỉ kể cho nghe một câu chuyện vui nho nhỏ. Hãy nhớ vào lúc Người kể dụ ngôn này, bối cảnh rất bi thảm: Đức Giêsu chỉ còn vài hôm nữa là chết, chết cách đau đớn. Người vừa tấn công Biệt phái dữ dội. Giờ đây "vụ án Giêsu" đã có trong tâm trí các đối thủ của Người... họ đã quyết định giết Người như "từng giết các ngôn sứ" (Mt 23, 34-37). Năm cô "dại" Người nói đến không chỉ là những ả "khờ dại", "thiếu phòng xa". Từ Hy lạp có nghĩa mạnh hơn nhiều. Đây là chuyện "điên dại" thực sự. Và theo nghĩa Kinh Thánh, người "điên dại" trước hết chẳng phải kẻ ngu ngốc, thiếu nhận thức, nhưng là kẻ "vô đạo", điên rồ đến độ chống lại Thiên Chúa: "Kẻ ngu dại tự nhủ: làm chi có Chúa Trời!" (Tv 14,1). Trong Tin Mừng, cũng tiếng ấy chỉ "kẻ không đem thực hành lời Đức Giêsu" (Mt 7,26), chỉ "những người biệt phái ngu si mù quáng" (Mt 23,17). Năm cô "dại" thành thử không chỉ là những thiếu nữ dễ thương nhưng ngớ ngẩn, lơ đểnh đãng trí. Đó liên can tới một thái độ tinh thần căn bản: "khôn" là kẻ đặt đời mình trên nền tảng Thiên Chúa... "dại" là kẻ đặt đời mình trên nền tảng những giá trị nghèo nàn của nhân loại. Vâng! Cuộc sống là một cái gì rất nghiêm chỉnh: người ta phải tập chọn lựa dần dần để được hay mất tất cả. Đức Giêsu nhắc chúng ta nhớ điều ấy bằng cách phác thảo chân dung năm trinh nữ khôn ngoan và năm trinh nữ khờ dại.

Nhưng dẫu câu chuyện chỉ mô tả một đám cưới thông thường, chi tiết vẫn xem hơi kỳ quái: "Vì chú rể đến chậm, nên các cô thiếp đi, rồi ngủ cả". Hiển nhiên ta đang nghe một ngôn ngữ biểu tượng. Trong diễn từ cánh chung" chúng đang nằm vào, các chi tiết này hết sức nổi bật. Đó cũng là ý tưởng trong dụ ngôn nói đến tên đầy tớ đang khi đợi chủ về, đã bắt đầu tỏ ra hung ác say sưa vì "chủ về chậm" (mt 24,48-49). Đợi chờ! Đợi chờ một ai đến trễ. Trong kinh Tin kính, chúng ta tuyên xưng mình trông đợi Đức Giêsu trở lại : "Người sẽ trở lại trong vinh quang để phán xét kẻ sống và kẻ chết". Nhưng ngày gặp gỡ thì không thể tiên liệu. Và Đức Giêsu cảnh giác: nguy cơ nghiêm trọng là ngủ quên. Hình ảnh giấc ngủ thật đánh động: "ngủ" thay vì "sống" đời kitô hữu. Cứ mãi đợi chờ Thiên Chúa, "Đấng đến trễ", xem ra xa vời, ta rút cục đâm mệt mỏi, và thế là nguội lạnh, đờ đẩn, quen nếp.

"Nửa đêm, có tiếng vang dội". Thiên Chúa bao giờ cũng đến "ban đệm" (Mt 24,43-44; Mc 13,35-36; Lc 12,20.39-40; 1Tx 5,2). "Một tiếng la lớn" xé tan màn đêm tĩnh mịch. Cảnh tượng thành ra được cố ý bi thảm hoá. Tiếng la làm ai nấy giật mình: Thiên Chúa đến bất ngờ "vào giờ người ta không ngờ tới" (Mt 24,44), "như chớp léo từ đông sang tây" (Mt 24,27). Giây phút duy nhất quan trọng đối với mỗi người chính thật là giây phút ấy: giây phút của Thiên Chúa... giây phút của "gặp gỡ"... giây phút mà đối với mỗi một chúng ta, vĩnh cửu xuyên qua và xé toạc thời gian như trong một tiếng kêu bát ngờ. Chẳng ai biết lúc nào điều ấy tới. Hôm nay? Ngày mai? Trong một năm, mười năm nữa? Đức Giêsu cảnh giác chúng ta: bởi thế phải sẵn sàng. Vậy là chúng ta đã được tiên báo, một lần thay cho tất cả.

2. Chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ Người

 "Bấy giờ các trinh nữ ấy đều thức dậy và sá»­a soạn đèn". Trong trình thuật của Đức Giêsu, hết thảy đều ngủ: khôn cÅ©ng nhÆ° dại... Mọi cô đều có lá»—i trong việc đợi chờ. Trong ngôn ngữ biểu tượng, tất cả đều đã bất trung. Lạy Chúa, Chúa biết rõ chúng con!. Chúa không ngạc nhiên vì những yếu Ä‘uối của chúng con. NhÆ°ng Chúa chờ đợi nÆ¡i chúng con những gì? Ít nhất cÅ©ng để "đèn sáng". Chúa đâu có đòi Ä‘iều bất khả: chỉ cần chút tỉnh thức còn lại, má»™t ngọn đèn nhỏ tiếp tục "canh đêm" Ä‘ang khi chúng con Ä‘ang ngủ. NhÆ°ng các cô dại thì thế nào? Đèn các cô tắt cả. Đành phải xin các cô khôn nhÆ°ng đã bị từ chối khéo. Đến chá»— này, luôn luôn có người công phẫn vì thái Ä‘á»™ ích ká»· của những trinh nữ gọi là "khôn ngoan". Phản ứng nhÆ° thế là chẳng hiểu gì cả về thể văn "dụ ngôn" cả. Chúng ta đã thường nhận xét: mọi chi tiết trong đó không luôn mang bài học. Ở đây, rõ ràng là Đức Giêsu không thể muốn nói: hãy chỉ nghÄ© đến mình... từ chối giúp tha nhân Ä‘i... cứ giữ cho mình của cải! Người đã nói ngược lại đủ trong nhiều Ä‘oạn Tin Mừng khác. NhÆ°ng Người hẳn có má»™t bài học lá»›n muốn dạy chúng ta qua chi tiết khó có thật nhÆ° thế, má»™t chi tiết cố ý phóng đại, nhÆ° trong má»™t bức biếm họa để người ta thấy rõ. Vậy Đức Giêsu muốn dạy chúng ta Ä‘iều gì? Xin nghe phần tiếp câu chuyên.

"Sau cùng, mấy trinh nữ kia cũng đến gọi: "Ông ơi ông! Mở cửa cho chúng tôi với!". Nhưng chú rể đáp: "Tôi bảo thật các cô, tôi không hề biết các cô là ai cả!". Các "trinh nữ dại"đã không biết sẵn sàng. Như những người khác, họ đã nhọc công, nhưng quá trễ! Như những người khác, họ đã thắp đèn lên lại, nhưng quá trễ! Như những người khác, họ đã đến cửa phòng tiẹc cưới, nhưng quá trễ! Đấy là điều Đức Giêsu muốn nói . Có phải chúng ta được chọn ngày giờ đâu! Hiển nhiên đây không phải là một chú rể bình thường nỡ làm thế trong ngày cưới!) nhưng chính là vị Quan án của ngày chung thẩm: "Không phải những ai nói "Lạy Chúa, lạy Chúa" là đựoc vào Nước trời, nhưng chỉ những ai thi hành thánh ý Cha thôi" (Mt 7,21).

"Vậy anh em hãy canh thức, vì anh em không biết ngày nào, giờ nào". Phán quyết khủng khiếp này nêu bật tất cả tính nghiêm trọng của tự do chúng ta. Việc chúng ta đã được yêu không phải là chuyện cười. Theo ngôn ngữ Thánh Kinh, các "cô dại" đã bị loại khỏi phòng tiệc chỉ vì trước hết, họ đã loại Thiên Chúa. Phán quyết Thiên Chúa đưa ra chỉ diễn tả cái họ đã đáng chịu vì chính thái độ của họ. Biệt phái thời Đức Giêsu hẳn rất hiẻu điều này. Nhưng bây giờ là chúng ta, là tôi, là bạn. Bạn có sẵn sàng không? Có tỉnh thức không? Có sợ cảnh dân thành Pompéi không?
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=3450