Giáo Phận Vinh Online http://www.giaophanvinh.net
Vườn nho của Chúa
04.10.2008

Chúa nhật 27 Thường niên A (Mt 21, 33-43)

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các thượng tế và các kỳ lão trong dân rằng: "Các ông hãy nghe dụ ngôn này: Có ông chủ nhà kia trồng được một vườn nho. Ông rào dậu chung quanh, đào hầm ép rượu và xây tháp canh, đoạn ông cho tá điền thuê, rồi đi phương xa. Ðến mùa nho, ông sai đầy tớ đến nhà tá điền để thu phần hoa lợi. Nhưng những người làm vườn nho bắt các đầy tớ ông: đánh đứa này, giết đứa kia và ném đá đứa khác. Chủ lại sai một số đầy tớ khác đông hơn trước, nhưng họ cũng xử với chúng như vậy. Sau cùng chủ sai chính con trai mình đến với họ, vì nghĩ rằng: Họ sẽ kính nể con trai mình. Nhưng bọn làm vườn vừa thấy con trai ông chủ liền bảo nhau: "Ðứa con thừa tự kia rồi, nào anh em! Chúng ta hãy giết nó đi và chiếm lấy gia tài của nó". Rồi họ bắt cậu, lôi ra khỏi vườn nho mà giết. Vậy khi chủ về, ông sẽ xử trí với bọn họ thế nào?" Các ông trả lời, "Ông sẽ tru diệt bọn hung ác đó, và sẽ cho người khác thuê vườn nho để cứ mùa nộp phần hoa lợi".

Chúa Giêsu phán: "Các ông chưa bao giờ đọc thấy trong Kinh Thánh: "Chính viên đá bọn thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc. Ðó là việc Chúa làm và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta!" Bởi vậy, Tôi bảo các ông: Nước Thiên Chúa sẽ cất khỏi các ông để trao cho dân tộc khác biết làm cho trổ sinh hoa trái".


VƯỜN NHO CỦA CHÚA

Tại Soudan (Bắc Phi), có bộ lạc A-giăng-ti sống theo tôn giáo tự nhiên. Họ thờ vong linh ông bà với nhiều nghi lễ đặc sắc. Nhưng chỗ nhất trong niềm tin của họ, dân A-giăng-ti dành cho Thần Tối Cao, Đấng đã tạo thành mọi sự. Các thành phần trong bộ lạc thường cầu nguyện với Thần Tối Cao đó bằng lời kinh sau đây: "Mặt trời chiếu sáng và toả nắng ấm xuống trái đất. Mặt trăng mọc ban đêm êm đềm và rạng rỡ. Mưa đổ xuống nhưng rồi mặt trời lại ló ra. Đôi mắt Thiên Chúa canh chừng tất cả mọi biến cố này, không gì có thể trốn thoát được. Dầu con đang ở trong nhà hay ngâm mình ngoài sông, hoặc đang ngồi nghỉ dưới bóng cây rừng, Thiên Chúa vẫn luôn hiện diện trên con. Con tưởng có thể lấn át người có thế, mồ côi, nghèo hèn, hay tưởng có thể gạt gẫm dân làng, tham lam của cải kẻ khác, vì nghĩ rằng không ai nhìn thấy được. Nhưng con lầm. Hãy nghĩ lại đi. Con đang hiện diện trước nhan Thiên Chúa. Người sẽ bắt con phải trả, phải trả, phải trả. Không phải hôm nay, nhưng ngày mai, ngày mai, ngày mai".

Dù không biết Thánh Kinh, nhưng lời kinh của bộ lạc bán khai hoang dã này phản ảnh phần nào niềm tin và giáo huấn chất chứa trong dụ ngôn Tin Mừng hôm nay.

1. Vị gia chủ tôn trọng các tá điền

Nhờ quen thuá»™c Kinh Thánh, mọi thính giả của Đức Giêsu hiểu ngay gia chủ yêu mến vườn nho trong dụ ngôn hôm nay là ai: Thiên Chúa (Is 5,1-7; Gr 2,21; Ed 17,6; 19,10...). Người đã chẳng tiếc công săn sóc vườn nho: "lật đất... nhặt đá... chọn giống tốt... rào giậu bảo vệ... khoét bồn đạp nho... xây má»™t ngọn tháp canh giữ". "Bài ca của Bạn yêu về vườn nho mình" trong Isaia hiện diện nÆ¡i tâm trí Đức Giêsu và các thính giả. NhÆ°ng ở đây, Đức Giêsu thêm má»™t nét chấm phá riêng vào truyền thống Thánh Kinh: không chỉ có chuyện "vườn nho" nhÆ°ng còn có vấn đề "tá Ä‘iền vườn nho" và "chuyến Ä‘i xa" của ông chủ. Xin nhá»› kỹ Ä‘iều đó. Đức Giêsu quả quyết rằng Thiên Chúa không làm hết mà chỉ liệu những gì thiết yếu cho vườn nho, Ä‘oạn tin tưởng giao trách nhiệm cho con người. Việc ông chủ Ä‘i xa nhấn mạnh rõ ràng Thiên Chúa muốn chúng ta tá»± do và có trách nhiệm cho con người. : "Hãy bá chủ mặt đất" (St 1,28).  Thông Ä‘iệp của Đức Gioan Phaolô II về lao Ä‘á»™ng đã nhắc ta nhá»› phẩm giá bao la ấy của con người. Đôi lúc chúng ta phàn nàn Thiên Chúa "vắng mặt". Đức Giêsu, rất hiện đại trong chuyện này, gợi ý rằng sá»± "kín đáo" ấy của Thiên Chúa là có chủ đích: Người xem chúng ta nhÆ° những đứa con trưởng thành lá»›n tuổi, nên đã giao phó cho vườn nho của Người, vÅ© trụ của Người. Phàm nhân là quản lý của công trình Thiên Chúa! Tôi quản lý má»™t phần "cÆ¡ nghiệp" đó; nó đã được Người đã trao phó cho tôi nhÆ°ng vẫn tiếp tục thuá»™c về Người. Người đã cho tôi thuê má»™t phần của cải Người, má»™t mảnh VÆ°Æ¡ng quốc Người. Người đã ban cho tôi nhiều trách nhiệm. Những trách nhiệm nào? Tôi phải làm sinh lợi cái gì đây? Tôi phải trả lẽ trÆ°á»›c mặt Người về những gì, về những ai vậy?

Vì sẽ có ngày Chủ sẽ cho "thu hoa lợi", hoa lợi của ông. Thế mà chúng ta tưởng mình là chủ các hoa lợi đó. Như thế, Thiên Chúa "vắng mặt" đâu phải vì Người không can thiệp! Việc kín đáo đi xa của Người chẳng phải là do dửng dưng hay do trung lập, như thể phàm nhân có thể làm bất cứ chuyện gì... và nắm lấy "chủ quyền" như trong cám dỗ của Ađam thời nguyên thuỷ (St 3,5). Không, Thiên Chúa đâu có trung lập, nhu nhược, để phàm nhân mặc sức: Người yêu ta đến độ đòi ta tính sổ. Người đối xử với ta như kẻ có "trách nhiệm" thực sự: sẽ có một ngày "thu hoạch vườn nho".

"Thời điểm hái nho" đó là một giây phút quyết định: "trước" thì quá sớm, vì chưa đủ chín!... nhưng "sau" thì quá trễ, vì sẽ hư thối không cứu vãn được. Trong cuộc đời chúng ta cũng thế, có những thời điểm không được để hụt chuyện thu hoạch. Trong lúc này, Thiên Chúa chờ đợi gì nơi tôi? Cái gì có thể làm hôm nay chứ không thể hôm qua và sẽ không thể ngày mai trong chương trình của Chúa, mà tôi có một phần trách nhiệm? Tôi bị cám dỗ để cho hư thối những gì?

2. Các tá điền tự coi mình là gia chủ

Nhưng mùa hái nho đó, theo dụ ngôn, là mùa hái nho đẫm máu! Biểu trưng thái độ từ chói Thiên Chúa. Thái độ ấy còn tiếp tục mãi đến hôm nay. Thiên Chúa nên một kẻ quấy rầy dễ ghét khi kêu gọi chúng ta trả lại hoa quả "của Người". Vâng, hết thảy chúng ta đều bị cám dỗ bất cần Thiên Chúa, muốn quản lý vườn nho Người vì lợi ích riêng tư. Trong cuộc sống tôi, đâu là những hoa trái của Thiên Chúa bị tôi từ chối trả lại cho Người? Đâu là những đòi hỏi, kêu gọi của Người bị tôi miễn cưỡng chấp nhận?

Nhưng đâu các tá điền từ chối và đối nghịch, gia chủ vẫn liên tiếp gởi tới các sứ giả của mình, "Lạy Chúa, Chúa đã gia tăng các giao ước với họ, và đã dùng các ngôn sứ đào tạo họ trong niềm hy vọng ơn cứu rỗi..." Ôi! Thiên Chúa kiên nhẫn và thương xót biết chừng nào! Đây đúng là toàn bộ lịch sử Israel được Đức Giêsu tóm tắt. Và cũng là lịch sử của chúng ta nữa.

"Sau cùng, ông sai chính con trai mình đến gặp chúng, vì nghĩ rằng: Chúng sẽ nể con ta". Như trong hầu hết mọi dụ ngôn, câu chuyện kiểu phàm nhân bị vỡ tan tành, vì xảy ra điều không thể tin được: có người cha nào trên hành tinh nhân loại này lại hành động như thế? Không! Chẳng ai lại nảy ra ý kiến sai con (Mt 21,37; Mc 12,6; Lc 20,13) đến với những kẻ đã giết chết "khối" tôi tớ của mình rồi. Nhưng đây đâu còn là câu chuyện của con người nữa. Thiên Chúa là tay "đại liều"! Ngài triệt để chơi trò "được ăn cả ngã về không". Người "liều mạng" đứa con của mình, hoa quả của tình âu yếm Ba Ngôi... để cố gắng làm cho nhân loại mang hoa quả. Vì Thiên Chúa đã yêu thương ta đến độ ban cho ta Con Một ngài, ai sẽ có thể tách chúng ta ra khỏi tình yêu xuất phát từ Người được? Lạy Chúa, xin cảm tạ ơn Ngài.

Nhưng xin lưu ý: tội các tá điền không phải là đã chẳng làm cho vườn nho sinh quả... nhưng là đã muốn chiếm lấy hoa quả không thuộc về họ, theo kiểu biểu tượng của dụ ngôn. Đây chính là tội của chủ nghĩa vô thần: quản lý trái đất chỉ vì lợi ích cho con người (đúng ra cho một số người) thôi, chẳng để ý rằng nó là sở hữu và hồng ân của Thiên Chúa, chẳng để ý đến "chương trình" của Thiên Chúa trên nhân loại. Khi con người không còn chấp nhận Thiên Chúa như hạnh phúc chung quyết của mình, sự thiện tuyệt đối của mình, ý nghĩa tối hậu của cuộc sống mình... thì nó sẽ tìm "trong chính mình" hạnh phúc ấy, sự thiện ấy. Và đó là một ảo tưởng. Tất cả triết thuyết hiện đại đều chứng minh cho thấy việc "giết chết" Thiên Chúa trong tâm tưởng và xã hội cũng là cái chết của con người: không Thiên Chúa, hiển nhiên và rõ ràng là cái chết chết chiến thắng mãi, sự dữ chiến thắng mãi, và "phi lý vô nghĩa" sẽ là tiếng nói cuối cùng (J.P. Sartre).

"Thế là chúng bắt lấy cậu, quăng ra bên ngoài vườn nho, và giết đi". Đây quả là một vụ "xử tử đúng lễ nghi", được tiến hành theo quy định, một tội ác có ý thức và suy nghĩ trước, được hoàn tất theo trật tự các cuộc xử tử hình (Lv 24,14-16): người ta bắt đầu bằng cách "lôi" kẻ bị "trục xuất" ra bên ngoài vườn nho (Cv 7,58; Lc 4,29). Đức Giêsu, Stêphanô, sẽ bị xử "ngoài thành"như thế. Nhưng lưu ý, chớ đọc các trang này với một thái độ bài Do thái do thiếu ý thức hoặc vô thức, mà chất lên đầu dân Do thái tội chối bỏ Đức Giêsu và Thiên Chúa như vậy. Chúng ta cũng chẳng vô tội đâu!

Vấn đề "chối bỏ Thiên Chúa" luôn luôn có tính chất thời sự. Vấn đề này đươc đặt ra cho tôi. Và không thể trả lời một cách lý thuyết. Chính cuộc sống tôi đáp trả lời hay chối từ. Đón nhận hay từ chối Đức Giêsu... nghe Tin Mừng hay làm như nó đã chẳng hề hiện hữu... sống theo tình yêu tuyệt đối hay theo lòng thù ghét... trả hoa quả cho Thiên Chúa hay giữ lại cho mình đâu có như nhau được!

3. Tái lập tình thế

"Vậy xin hỏi: Khi ông chủ vườn nho đến, ông sẽ làm gì bọn tá điền kia? Họ đáp: Ác giả ác báo, ông sẽ tru diệt bọn chúng, và cho các tá điền khác canh tác vườn nho, để cứ đúng mùa, họ nộp hoa lợi cho chủ". Đây đúng là một cuộc Phán xét... một cảnh cáo dưới hình thức răn đe. Không phải để "doạ dẫm" nhưng để lôi kéo người ta hoán cải nếu có thể được: phải chi họ nắm lấy cơ may cuối cùng... phải chi cả sau khi đã từ chối và giết chết các tôi tớ, cuối cùng họ đón tiếp Người Con!

Thông qua dụ ngôn, chúng ta khám phá ra ý thức Đức Giêsu đã có về vai trò mình. Người ý thức mình là "Con", khi hoàn toàn tách mình khỏi loạt các ngôn sứ đến trước. Người ý thức mình đang đi tới cái chết, vì trung thành với sứ mệnh: được Thiên Chúa sai. Người cũng ý thức rằng công trình của mình không thể thất bại: dầu người con chết, vườn nho rốt cục cũng sẽ đem lại hoa quả cho Thiên Chúa.

Nhưng tại sao Con Thiên Chúa đã bị giết chết? Tại sao toàn thể Israel chính thức đã loại trừ Người? Đây là hai câu hỏi nhức nhối mà các Kitô hữu tiên khởi đã phải tự đặt ra. Chính trong Kinh Thánh, trong đức tin, mà họ đã tìm ra chìa khoá cho bí ẩn kép ấy. Thánh vịnh 118 đã loan báo: tảng đá đáng thương dị hình, bị thợ nề loại bỏ bởi cho rằng vô ích, chỉ đáng ném vào hố rác... thì trong kế hoạch của Thiên Chúa, đã trở thành khối đá tốt xinh quan trọng, khối đá mà người ta đặt ở chỗ chủ yếu nhất của công trình, chỗ nối hai bức vách, ở đỉnh một khung vòm! Đá góc hay đá đỉnh ! Tất cả sự vững chắc của toà nhà tuỳ thuộc vào khối đá ấy. Đức Giêsu đã dám quả quyết mình là yếu tố chủ chốt trong kế hoạch vĩ đại của Thiên Chúa.
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=3280
© Giáo Phận Vinh Online contact: admin1@giaophanvinh.net