Con là "Đá" nhờ Thầy là "Con"
24.08.2008

Chúa nhật 21 Thường Niên năm A
(Mt 16,13-20)

Otto Bismarck (1815-1898) là một nhà độc tài đã thao túng chính trường nước Đức hồi thế kỷ XIX. Ông có biệt danh "Thiết huyết tể tướng" và đã gây nhiều khó khăn cho Giáo Hội, vì Giáo Hội phản đối đường lối độc tài phát-xít của ông. Trong những tháng ngày đen tối ấy, giáo dân Đức đã có sáng kiến in ra một bức biếm họa, nhà nào cũng treo, các tiệm bánh hàng thì dán trước cửa nhà kính. Bức hí họa ấy trình bày một tên khổng lồ đang hì hục toát mồ hôi để xô một tảng đá xuống biển. Bên cạnh đó, thằng quỷ Satan đen đúa nhe răng cười nham nhở, nhìn tên khổng lồ mà nói: "Tao đã nhọc mệt suốt 20 thế kỷ mà vẫn chưa làm được, mày là ai mà dám cả gan làm!". Bismarck biết được ý nghĩa của bức biếm họa thì vô cùng tức tối, nhưng chẳng biết làm sao! Cuối cùng, "cuộc đấu tranh văn hoá" (kulturkampf, 1871-1878) của ông nhằm chống Công giáo bị thất bại, và ông cũng đã nằm xuống như bao nhà độc tài khác trong đắng cay và thất sủng đối với hoàng đế Guillaume II. Câu chuyện của ông là một minh họa hùng hồn lý thú cho bài Tin Mừng ta sắp suy niệm.

1. Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống

Đức Giêsu hôm nay dẫn môn đệ đến vùng kế cận Xêdarê Philíp, dưới chân núi Hernon tuyết phủ, xa hẳn quần chúng, để tránh mọi nguy cơ náo động kiểu thiên sai chủ nghĩa, và ở đó, Người đích thân và rõ rệt đặt câu hỏi về căn tính của mình: Người là ai?

Dư luận quần chúng chia rẽ nhau trong chi tiết, nhưng nhất trí trên cơ bản: Đức Giêsu không phải là một "kẻ bình thường"... Ngôn hành của Người khiến Người trở nên một nhân vật tôn giáo ngoại hạng. Để nói về Người, thiên hạ kể tên các ngôn sứ nổi tiếng nhất của quá khứ. Ngày nay cũng thế, đại đa số nhân loại thừa nhận Đức Giêsu như một nhân cách vô song: Người đã ghi dấu lịch sử hoàn vũ hơn bất cứ ai khác.

Nhưng với môn đệ, Đức Giêsu đòi hỏi hơn. Phản ánh các ý tưởng hiện hành không đủ, phải đích thân bày tỏ lập trường. Ông Simon Phêrô đại diện anh em thưa: "Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống". Mọi nhà chú giải đều nhận thấy thành ngữ này có một sức mạnh được nêu bật qua 4 điểm: "Đức Kitô - Ngôi Con - Thiên Chúa - Đấng Hằng sống". Dĩ nhiên, không chắc ngày hôm đó, trong tâm trí Phêrô có tất cả chính xác thần học và những từ này sẽ mặc sau ngày Chúa sống lại và sau sự suy nghĩ chín chắn của các Công đồng thế kỷ IV và V. Tuy nhiên, ta không có quyền "giản lược" lời "tuyên tín" của Phêrô theo nghĩa thông thường mà từ "Con Thiên Chúa" từng có. Vẫn biết, trong Cựu ước, danh hiệu này đã được áp dụng cho Đấng Mesia, nhưng cũng cho mọi "con cái Israel" nữa (Xh 4,22; Đnl 14,1; Kn 2,16;18,13; Gr 31,20;2 Sm 7,14; Tv 2,7;89,27). Đối với Phêrô, hiển nhiên Đức Giêsu không chỉ là "con Thiên Chúa" giống mọi người! Nói thế thì cũng bằng không. Phêrô đã thoáng thấy Thầy chẳng những là một trong bao sứ giả của Thiên Chúa... theo một nghĩa chỉ thuộc riêng về Người.

"Này anh Simon con ông Giona,  Đức Giêsu đáp, anh thật là người có phúc, vì không phải thịt máu mặc khải cho anh Ä‘iều ấy, nhÆ°ng chính Cha của Thầy, Đấng ngá»± trên trời, đã mặc khải cho anh". "Thịt máu" là má»™t thành ngữ Kinh Thánh rất cổ, cho thấy lời này đúng là do Đức Giêsu thốt lên, má»™t công thức đẹp đẽ, đầy hình ảnh, gợi lên sá»± yếu Ä‘uối tá»± nhiên của con người nếu bỏ mặc cho ánh sáng trí tuệ của nó (vì thế trên đây dịch là "phàm nhân"). Vâng, để đạt tá»›i các thá»±c tại thần linh, cần được "mạc khải". Trí tuệ con người tá»± căn có thể định nghÄ©a Thiên Chúa, Đấng ở bên kia tất cả... nhÆ° thánh thi rất hay của Giám mục Grêgôriô thành Nazianze đã ca tụng: "Ôi lạy Chúa, Đấng ở bên kia tất cả, đấy chẳng phải hết thảy những gì người ta có thể hát về Chúa sao? Ngôn ngữ nào sẽ nói về Chúa? Không tiếng chi diá»…n tả được Ngài! Tinh thần sẽ bám vào đâu? Vì Chúa vượt trên mọi trí tuệ. Chúa là đấng duy nhất khôn tả, vì mọi cái tả được đều xuất phát tá»± Ngài. Duy mình Chúa là Đấng bất khả tri, vì tất cả những gì tÆ° tưởng được đều tá»± Ngài xuất phát... Chúa là cùng đích của mọi hữu thể, là tất cả hiện hữu, nhÆ°ng chẳng giống má»™t hữu thể nào... Chúa có mọi danh nhÆ°ng làm sao con gọi tên Ngài, lạy Chúa, Đấng duy nhất không thể gọi tên? Ôi lạy Chúa, Đấng ở bên kia tất cả, đấy chẳng phải là tất cả những gì người ta có thể hát khen về Chúa?".

Vâng, Đức Giêsu đơn sơ táo bạo khẳng quyết rằng không ai biết được căn tính Người nếu chẳng được Thiên Chúa mạc khải: "Không ai biết rõ người Con trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho" (Mt 11,27). Thánh Phaolô cũng nhấn mạnh việc con người thiếu khả năng nói về Thiên Chúa: "Nhưng Đấng đã dành riêng tôi ngay từ khi tôi còn trong lòng mẹ, và đã gọi tôi nhờ ân sủng của Người, thì đã đoái thương mặc khải Con của Người cho tôi, để tôi loan báo Tin Mừng về Con của Người cho các dân ngoại mà chẳng cần bàn bạc cùng xác thịt máu huyết" (Gl 1,15-16).

2. Con là Phêrô, Đá tảng của Giáo Há»™i vững bền  

Mc (8,27-30) và Lc(9,18-21) có kể lại việc tuyên tín của Phêrô. Nhưng Mt là duy nhất kéo dài nó bằng lời Đức Giêsu "tuyên bố" về các trách nhiệm giáo hội của vị tông đồ trưởng: "Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá; trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy...". Hãy thử suy niệm về câu tuyên bố của Đức Giêsu. Năm hình ảnh, tất cả đều đậm tính chất Do thái, làm nên nội dung câu này:

1) Tảng đá: biểu trưng sự vững bền, biểu tượng của Thiên Chúa...
2) Giáo Hội: hình ảnh "cộng đoàn" được Chúa triệu tập...
3) Quyền môn: Biểu trưng sức mạnh của một thành luỹ...
4) Chìa khoá: biểu tượng của "quyền năng"...
5) Cầm buộc và tháo cởi: biểu trưng quyền nhận và loại, cho phép hay cấm chỉ...

Các câu Thánh Kinh quả quyết Thiên Chúa là "Tảng đá" thì nhiều lắm, "Xin làm tảng đá, nơi con ẩn náu" (Tv 31,3), "Chúa là tảng đá, là thành luỹ của con" (Tv 71,3). Đổi tên Simon thành Phêrô, nghĩa là "Đá", Đức Giêsu có ý định xây thật vững chắc Giáo Hội Người. Tiếng "Giáo Hội" dịch chữ hipri "Qahal", có nghĩa là "Cộng đoàn hội họp". Đức Giêsu thành thử muốn xây một "cộng đoàn" những con người nam nữ vốn có cái gì chung, "hội họp" lại để cùng nhau làm chuyện gì đó. Không thể là kitô hữu "một mình"... không thể có đức tin "cách cá nhân "... Không hành đạo, nghĩa là không tham gia vào các cuộc "hội họp" ngày chúa nhật, sẽ dẫn đến thảm cảnh là chính đức tin teo dần và chết.

"Quyền môn Âm phủ (quyền lực tử thần) sẽ không thắng nổi". Nếu hiểu công thức này trong tất cả sức mạnh của nó, thì đây không chỉ nói đến sự vững bền của Giáo Hội, vốn có khả năng chống lại thần chết (ma quỷ) tấn công... mà còn có khả năng tấn công "ngục tù của thần chết" để kéo con người ra khỏi. Ảnh thánh Phục sinh của đông phương thường trình bày Đức Giêsu đứng toàn thắng trên hai "cửa" của Âm phủ, bị vỡ thành thập giá, và cho Ađam Eva tham gia vào cuộc chiến thắng thần chết của Người. Mục đích của Giáo Hội là thế: cứư thoát! Đức Giêsu đã thực sự dự kiến thành lập một "cộng đoàn" những "kẻ được phục sinh"... với Người!

"Chìa khoá Nước Trời" cũng là một hình ảnh rất cổ, dấu hiệu là lời nói thực của Đức Giêsu (Is 22,22). Ai nắm chìa khoá của ngôi nhà thì có mọi quyền trên ngôi nhà. Ngày nay, có nhiều kẻ sẵn sàng nói: "Đức Giêsu thì được, Giáo Hội thì không...". Sau một thời kỳ tập quyền thái quá, các Giáo Hội, kể ra như mọi quốc gia, đều cảm thấy bị cám dỗ muốn tách rời: người ta thích "những cộng đoàn bé nhỏ", sống động và ấm áp" mà chẳng cần Thể chế lớn lao là Giáo Hội hoàn vũ... người ta muốn tương đối hoá mọi quy tắc giáo lý, chẳng cần điểm tham chiếu khách quan... "Thừa tác vụ" của Phêrô, do ý muốn Đức Giêsu, nhắc ta nhớ Đức Tin là một hồng ân xuất phát từ Thiên Chúa, chứ ta không thể phát minh nó theo sở thích của mình: Đức Kitô đã thật sự ban nhiều "quyền" cho Phêrô. Phải nghe Phêrô vậy!
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=3061